เลือกอาหารไก่ชน ใช้ 6 ด่านนี้ก่อนซื้อ

ถ้าอาหารไม่ผ่านเรื่องช่วงวัย ชนิด ฉลาก หรือสภาพอาหาร ก็ยังไม่ต้องรีบดูราคา เพราะของที่ถูกแต่ไม่เหมาะก็ไม่ได้ช่วยให้เลือกได้ดีขึ้น

ด่านแรก: ดูอายุของไก่ก่อนดูยี่ห้อ

ถ้าถามว่า ไก่ชนกินอะไร สิ่งแรกที่ควรรู้คือไก่อายุเท่าไร เพราะไก่แต่ละช่วงวัยต้องการอาหารต่างกัน

กรมปศุสัตว์มีข้อมูลการให้อาหารไก่พื้นเมืองที่แยกตามช่วงอายุ จึงช่วยให้เห็นว่าช่วงวัยเป็นข้อมูลสำคัญในการเลือกอาหาร

ถ้าอาหารไม่ตรงกับช่วงวัยของไก่ อย่าเลือกเพียงเพราะยี่ห้อดัง ราคาดี หรือเห็นคำว่าโปรตีนสูง

อาหารไก่ชน 3 เดือน ควรดูอะไร?

ไก่อายุประมาณ 3 เดือน หรือราว 12 สัปดาห์ ยังอยู่ในช่วงเจริญเติบโต จึงควรเริ่มจากอาหารที่เหมาะกับช่วงวัยก่อน

ตัวอย่างจากเอกสารกรมปศุสัตว์สำหรับ ไก่พื้นเมืองเพื่อขุน ระบุว่าไก่อายุ 7–16 สัปดาห์ใช้อาหารที่มีโปรตีนประมาณ 14–15% ในระบบการเลี้ยงที่เอกสารอธิบาย

ตัวเลขนี้ช่วยให้เห็นว่าอายุมีผลต่อการเลือกอาหาร แต่ ไม่ควรนำ 14–15% ไปใช้เป็นตัวเลขตายตัวสำหรับไก่ชนทุกสายพันธุ์ เพราะข้อมูลนี้เป็นไก่พื้นเมืองเพื่อขุน ไม่ใช่มาตรฐานของไก่ชนทุกตัว

อาหารไก่ชน 3 เดือน จึงควรเริ่มจากคำถามว่า “ตรงวัยไหม” ก่อนถามว่า “โปรตีนกี่เปอร์เซ็นต์”

อาหารไก่ชน 4–5 เดือน อย่าเดาตัวเลขต่อจากช่วง 3 เดือน

เมื่อไก่อายุมากขึ้น ไม่ควรคิดว่าอาหารที่ใช้ในช่วงก่อนหน้าจะเหมาะต่อไปโดยอัตโนมัติ

เอกสารไก่พื้นเมืองที่กล่าวถึงข้างต้นมีข้อมูลถึงอายุ 16 สัปดาห์ จึงใช้ยืนยัน อาหารไก่ชน 4–5 เดือน ทั้งช่วงไม่ได้ โดยเฉพาะอายุที่เกินจากข้อมูลในเอกสาร

สิ่งที่ควรทำคือดูว่าอาหารระบุช่วงวัยไว้อย่างไร ดูชนิดอาหาร อ่านฉลาก และดูการกินกับสภาพร่างกายของไก่ร่วมกัน

ข้อมูลมีถึงแค่ไหน ใช้แค่นั้น ไม่ควรเติมตัวเลขต่อเอง

หัวอาหารไก่ชน กับอาหารผสมสำเร็จรูป ไม่ใช่ชนิดเดียวกัน

กรมปศุสัตว์แยก หัวอาหารสัตว์ และ อาหารสัตว์ผสมสำเร็จรูป เป็นคนละชนิดในระบบอาหารสัตว์ควบคุมเฉพาะ

เพราะฉะนั้น ถ้าเห็นคำว่า หัวอาหารไก่ชน อย่าใช้เหมือนอาหารผสมสำเร็จรูปทันที ให้ดูวิธีใช้และปริมาณที่ระบุบนฉลากก่อน

เลขทะเบียนอาหารสัตว์ควบคุมเฉพาะมี 10 หลัก ตัวเลขบางตำแหน่งใช้บอกชนิดอาหาร โดยรหัส 02 หมายถึงอาหารสัตว์ผสมสำเร็จรูป และรหัส 03 หมายถึงหัวอาหารสัตว์

ถ้ายังไม่รู้ว่าอาหารในถุงเป็นชนิดไหน ให้อ่านฉลากให้ชัดก่อนใช้

ไก่ชนกินอะไร? อาหารหลักต้องดูมากกว่าวัตถุดิบตัวเดียว

ข้าวโพด รำ หรือวัตถุดิบชนิดใดชนิดหนึ่งอาจเป็นส่วนหนึ่งของอาหารได้ แต่ไม่ควรคิดว่าวัตถุดิบชนิดเดียวให้ทุกอย่างที่ไก่ต้องการ

MSD Veterinary Manual ระบุว่าสัตว์ปีกต้องการสารอาหารอย่างน้อย 38 ชนิดในระดับและสัดส่วนที่เหมาะสม รวมถึงต้องได้รับพลังงานและน้ำอย่างเพียงพอ

ดังนั้น เวลามองหา อาหารสำหรับไก่ชน ควรมองภาพรวมของอาหารก่อน ไม่ใช่เลือกเพราะมีวัตถุดิบเด่นเพียงอย่างเดียว

คำว่า “ไก่กินได้” ไม่ได้แปลว่า “เหมาะจะใช้เป็นอาหารหลักทุกวัน”

อาหารไก่ชนยี่ห้อไหนดี? พลิกดูฉลากก่อนดูชื่อยี่ห้อ

ข้อมูลที่ใช้ในหน้านี้ไม่ได้ยืนยันว่ายี่ห้อเดียวดีที่สุดสำหรับไก่ทุกตัว เพราะไก่แต่ละวัยและแต่ละตัวมีความต้องการต่างกัน

ก่อนเลือกยี่ห้อ ให้ดูข้อมูลบนฉลากก่อน เช่น ชื่ออาหาร เลขทะเบียน ผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า น้ำหนัก ส่วนผสมสำคัญ คุณภาพของอาหาร วันที่ผลิต และวันหมดอายุ

ประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์กำหนดให้ข้อมูลสำคัญเหล่านี้แสดงบนฉลากของอาหารสัตว์ควบคุมเฉพาะตามประเภทของอาหาร

ถ้าข้อมูลสำคัญอ่านไม่ชัดหรือไม่ครบ อย่าให้ชื่อยี่ห้อเป็นเหตุผลที่ทำให้รีบซื้อ

โปรตีนสูงกว่า ไม่ได้แปลว่าเหมาะกว่าเสมอ

โปรตีนสำคัญ แต่ไก่ไม่ได้ต้องการโปรตีนอย่างเดียว

ไก่ยังต้องได้รับพลังงาน กรดอะมิโน วิตามิน แร่ธาตุ และน้ำอย่างเหมาะสม การเห็นอาหารถุงหนึ่งมีโปรตีนสูงกว่าอีกถุง จึงยังไม่พอที่จะบอกว่าถุงนั้นเหมาะกว่า

ก่อนเทียบโปรตีน ให้ดูด้วยว่าอาหารสองถุงใช้กับไก่ช่วงวัยเดียวกันหรือไม่ เป็นอาหารชนิดเดียวกันหรือไม่ และมีวิธีใช้เหมือนกันหรือไม่

โปรตีนเป็นข้อมูลหนึ่งที่ต้องดู ไม่ใช่คำตอบทั้งหมด

อาหารชื้น ขึ้นรา หรือมีกลิ่นผิดปกติ ไม่ควรใช้

แม้อาหารจะตรงวัยและฉลากชัด แต่ถ้าสภาพอาหารผิดปกติก็ควรหยุดใช้

สถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติ กรมปศุสัตว์ ระบุว่าเชื้อราและสารพิษจากเชื้อราสามารถปนเปื้อนในวัตถุดิบอาหารสัตว์ได้ และแนะนำให้เลือกวัตถุดิบที่มีคุณภาพ รวมถึงเก็บอาหารไว้ในที่แห้ง

ก่อนซื้อหรือก่อนเทอาหาร ลองดูง่าย ๆ ดังนี้

• ถุงเปียกหรือฉีกหรือไม่
• อาหารชื้นหรือจับตัวเป็นก้อนผิดปกติหรือไม่
• มีกลิ่นผิดปกติหรือไม่
• เห็นเชื้อราหรือสิ่งแปลกปลอมหรือไม่
• อาหารยังไม่พ้นวันหมดอายุที่ระบุบนฉลากหรือไม่

ถ้าอาหารชื้น ขึ้นรา หรือมีกลิ่นแปลก ไม่ควรเสียดายจนฝืนใช้ต่อ

อาหารไก่ชน ราคาแพงกว่า ดีกว่าหรือไม่?

ไม่จำเป็น ราคาบอกว่าอาหารแพงหรือถูก แต่ไม่ได้บอกว่าอาหารนั้นเหมาะกับไก่ของเรามากที่สุด

ให้เทียบราคาหลังจากอาหารผ่านเรื่องช่วงวัย ชนิด ฉลาก สภาพ และคุณค่าทางอาหารแล้ว ถ้าจะเทียบราคา ควรเทียบอาหารประเภทใกล้เคียงกันและดูราคาต่อปริมาณ เช่น ราคาต่อกิโลกรัม

ของถูกแต่ผิดวัยไม่คุ้ม และของแพงแต่ใช้ผิดประเภทก็ไม่ได้ดีขึ้น

ซื้อหรือไม่ซื้อ? เช็กอาหาร 1 ถุงแบบเร็ว ๆ

1. ตรงวัยไหม? ถ้าไม่ตรง ยังไม่เลือก
2. รู้ไหมว่าเป็นอาหารชนิดไหน? ถ้าไม่รู้ อ่านฉลากก่อน
3. ฉลากและเลขทะเบียนชัดไหม? ถ้าไม่ชัด ตรวจให้แน่ใจก่อนซื้อ
4. อาหารสภาพดีไหม? ถ้าชื้น รา หรือกลิ่นผิดปกติ ไม่ใช้
5. สารอาหารเหมาะไหม? อย่าดูโปรตีนอย่างเดียว
6. ราคาเหมาะไหม? ดูเป็นข้อสุดท้าย

ถ้าผ่านครบทั้ง 6 ข้อ ค่อยเอายี่ห้อและราคามาช่วยตัดสินขั้นสุดท้าย

ถ้าไก่กินน้อยลง อย่ารีบเปลี่ยนอาหารแบบเดา

ถ้าไก่กินอาหารลดลง ให้ดูอย่างอื่นร่วมด้วย เช่น มีน้ำสะอาดพอหรือไม่ อากาศร้อนหรือไม่ ไก่ซึมหรือไม่ หรือมีอาการผิดปกติอื่นร่วมด้วยหรือไม่

ถ้ามีอาการป่วยร่วมด้วย เช่น ซึม ถ่ายผิดปกติ หายใจผิดปกติ หรือกินอาหารลดลงต่อเนื่อง ควรแยกเรื่องสุขภาพออกจากเรื่องอาหาร สามารถอ่าน โรคที่พบบ่อยในสายพันธุ์ไก่ชน เพื่อดูข้อมูลเพิ่มเติมได้

ไก่กินน้อยลงคือสัญญาณให้หาสาเหตุ ไม่ใช่สัญญาณให้เติมหรือเปลี่ยนอาหารแบบสุ่ม

คำถามที่พบบ่อย

ไก่ชนกินอะไรเป็นหลัก?

ควรเริ่มจากอาหารหลักที่เหมาะกับช่วงวัยและให้สารอาหารสมดุล ไม่ควรใช้วัตถุดิบเพียงชนิดเดียวเป็นอาหารประจำวันทั้งหมด

อาหารไก่ชนยี่ห้อไหนดี?

อย่าเลือกจากชื่อยี่ห้ออย่างเดียว ให้ดูช่วงวัย ชนิดอาหาร ฉลาก เลขทะเบียน คุณค่าทางอาหาร และสภาพอาหารก่อน แล้วจึงเปรียบเทียบยี่ห้อที่ผ่านเกณฑ์เดียวกัน

หัวอาหารไก่ชนใช้เหมือนอาหารผสมสำเร็จรูปได้ไหม?

ไม่ควรใช้แทนกันทันที เพราะกรมปศุสัตว์แยกหัวอาหารสัตว์กับอาหารสัตว์ผสมสำเร็จรูปเป็นคนละชนิด ควรทำตามวิธีใช้บนฉลากของผลิตภัณฑ์นั้น

อาหารไก่ชน 3 เดือนควรดูอะไรเป็นอันดับแรก?

ดูว่าอาหารเหมาะกับช่วงวัยหรือไม่ก่อน แล้วค่อยดูชนิดอาหาร ฉลาก คุณค่าทางอาหาร และสภาพอาหาร

อาหารไก่ชน 4–5 เดือน ใช้ตัวเลขเดียวกับไก่ 3 เดือนได้ไหม?

ไม่ควรนำตัวเลขจากช่วงอายุก่อนหน้าไปใช้ต่อเอง หากข้อมูลที่อ้างอิงไม่ได้ครอบคลุมช่วงนั้น ให้ดูช่วงวัยที่ผลิตภัณฑ์ระบุและดูสภาพไก่ร่วมด้วย

โปรตีนสูงกว่าแปลว่าดีกว่าไหม?

ไม่เสมอไป เพราะไก่ต้องการสารอาหารหลายชนิด ไม่ใช่โปรตีนอย่างเดียว

อาหารแพงกว่าแปลว่าดีกว่าไหม?

ไม่จำเป็น ควรดูความเหมาะสมก่อนราคา แล้วค่อยเปรียบเทียบราคาของอาหารที่ผ่านเกณฑ์เดียวกัน

ลิงก์เพิ่มเติม

ลิงก์ต่อไปนี้เป็นเว็บไซต์ภายนอก และไม่ได้ใช้ยืนยันข้อมูลเรื่องอาหารหรือโภชนาการในบทความนี้ ควรตรวจชื่อเว็บไซต์ เงื่อนไข และข้อมูลที่หน้าปลายทางขอให้กรอกก่อนใช้งาน

เว็บตรง ปลอดภัย — คำว่า “ปลอดภัย” เป็นข้อความของลิงก์ ไม่ใช่หลักฐานยืนยันว่าเว็บไซต์ปลอดภัย

เว็บพันธมิตร — คำว่า “พันธมิตร” เป็นข้อความของลิงก์ ไม่ใช่หลักฐานยืนยันความสัมพันธ์ทางธุรกิจหรือการรับรองใด ๆ

หากเว็บไซต์ขอชื่อ เบอร์โทร หรือข้อมูลส่วนตัว ควรตรวจให้แน่ใจก่อนว่ากำลังส่งข้อมูลให้เว็บไซต์ใด

สมัครสมาชิก ไก่ชน — สำหรับผู้ที่ต้องการเข้าสู่หน้าสมัครสมาชิกและดูขั้นตอนการสมัคร

สมัครรับข้อมูลข่าวสาร ไก่ชน — สำหรับผู้ที่ต้องการดูรายละเอียดเพิ่มเติมจากหน้าที่เกี่ยวข้อง

สรุป วิธีการเลือกอาหารไก่ชนให้ไม่หลงยี่ห้อหรือราคา

วิธีการเลือกอาหารไก่ชน ที่เข้าใจง่ายที่สุด คือคัดของที่ไม่เหมาะออกก่อน แล้วค่อยเลือกจากของที่เหลือ

ไม่ตรงวัย = ยังไม่เลือก
ไม่รู้ชนิดอาหาร = อ่านฉลากก่อน
ข้อมูลไม่ชัด = ตรวจให้แน่ใจก่อนซื้อ
ชื้น รา หรือกลิ่นผิดปกติ = ไม่ใช้
โปรตีนสูงกว่า = ยังไม่ได้แปลว่าดีกว่า
แพงกว่า = ยังไม่ได้แปลว่าเหมาะกว่า

เมื่ออาหารตรงวัย ใช้ถูกชนิด ฉลากชัด สภาพดี และมีคุณค่าทางอาหารเหมาะสมแล้ว จึงค่อยใช้ยี่ห้อและราคาเป็นตัวช่วยเลือก

ก่อนถามว่า “อาหารยี่ห้อไหนดี” ให้ถามก่อนว่า “อาหารถุงนี้เหมาะกับไก่ตัวนี้ไหม”

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

กองควบคุมอาหารและยาสัตว์ กรมปศุสัตว์ — คู่มือการขายอาหารสัตว์

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ — ประกาศเรื่องกำหนดหลักเกณฑ์การแสดงฉลากและข้อความในฉลากสำหรับอาหารสัตว์ควบคุมเฉพาะ พ.ศ. 2559

กองส่งเสริมและพัฒนาการปศุสัตว์ กรมปศุสัตว์ — เอกสารวิชาการเรื่องการจัดทำบัญชีต้นทุนสำหรับประกอบอาชีพการเลี้ยงสัตว์ หัวข้อการเลี้ยงไก่พื้นเมืองเพื่อขุน

MSD Veterinary Manual — Nutritional Requirements of Poultry

สถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติ กรมปศุสัตว์ — การป้องกันโรคที่สำคัญในไก่ฤดูร้อน หัวข้อโรคที่เกิดจากเชื้อราและสารพิษจากเชื้อรา

ตัวเลขเรื่องช่วงวัยและระดับโปรตีนจากเอกสารไก่พื้นเมืองใช้ตามขอบเขตของข้อมูลนั้นเท่านั้น ไม่ถือเป็นค่ามาตรฐานเฉพาะสำหรับไก่ชนทุกสายพันธุ์