อาหารเสริมสำหรับไก่ชน จำเป็นเมื่อไร?

อาหารเสริมใช้เพื่อเพิ่มสารอาหารบางส่วน ไม่ได้ใช้แทนอาหารหลักทั้งหมด และไม่ได้หมายความว่าไก่ทุกตัวต้องได้รับเหมือนกัน

ก่อนใช้ ให้ดูก่อนว่าอาหารหลักเหมาะกับช่วงวัยหรือไม่ ไก่กินอาหารและน้ำได้ตามปกติหรือไม่ และเราต้องการเสริมสารอาหารอะไรเพิ่ม

ถ้ายังตอบไม่ได้ว่าจะเสริมอะไร ก็ยังไม่ควรเริ่มจากการเลือกยี่ห้อหรือซื้อผลิตภัณฑ์เพิ่ม

ไม่มีเหตุผลชัด = ยังไม่ต้องเสริม

ก่อนใช้อาหารเสริม ให้ผ่าน 4 ด่านนี้ก่อน

ติดข้อไหน ให้หยุดที่ข้อนั้นก่อน ไม่ต้องรีบเปิดขวด

อาหารเสริมมีหลายแบบ ไม่ใช่วิตามินอย่างเดียว

กรมปศุสัตว์แบ่งอาหารเสริมสำหรับสัตว์เป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ อาหารเสริมโปรตีน อาหารเสริมแร่ธาตุ อาหารเสริมวิตามิน และอาหารเสริมไขมัน

การใช้แต่ละผลิตภัณฑ์อาจต่างกัน บางชนิดให้สัตว์กินโดยตรง บางชนิดต้องเจือจางก่อนใช้ หรือใช้ผสมกับอาหาร

ชื่อว่าอาหารเสริมเหมือนกัน ไม่ได้แปลว่าใช้เหมือนกัน

อาหารหลักยังไม่เหมาะ อย่าใช้วิตามินกลบปัญหา

ไก่ต้องได้รับพลังงาน โปรตีน กรดอะมิโน วิตามิน แร่ธาตุ และน้ำอย่างเหมาะสม

ถ้าอาหารหลักไม่ตรงกับช่วงวัย ไก่กินไม่พอ หรืออาหารมีปัญหาเรื่องคุณภาพ การเติมวิตามินอย่างเดียวไม่ได้หมายความว่าจะช่วยแก้ต้นเหตุได้

ก่อนหา อาหารเสริมไก่ชน ให้ดูอาหารหลัก น้ำ ปริมาณที่ไก่กิน และสภาพของไก่ร่วมกันก่อน

อาหารเสริมมีหน้าที่เสริม ไม่ใช่ใช้แทนอาหารหลักที่เหมาะสม

วิตามินไก่ชน: มากกว่า ไม่ได้แปลว่าดีกว่า

วิตามินไก่ชน ควรใช้ตามปริมาณและวิธีใช้ที่ระบุบนฉลาก ไม่ควรเพิ่มปริมาณเองเพียงเพราะต้องการให้เห็นผลเร็วขึ้น

วิตามินที่ละลายในไขมันสามารถสะสมอยู่ในร่างกายได้ และการได้รับมากเกินเป็นเวลานานอาจก่อผลเสียได้

ผลิตภัณฑ์แต่ละตัวอาจมีส่วนประกอบและความเข้มข้นต่างกัน จึงไม่ควรนำปริมาณของขวดหนึ่งไปใช้กับอีกขวดหนึ่งโดยอัตโนมัติ

ให้มากกว่า ไม่ได้แปลว่าเหมาะกว่า

วิตามินสำหรับไก่ชน เลือกจากฉลาก ไม่ใช่คำหน้าขวด

ก่อนซื้อ วิตามินสำหรับไก่ชน ให้ดูข้อมูลบนฉลากก่อนคำอย่าง “เข้มข้น” “สูตรพิเศษ” หรือ “บำรุง”

ควรอ่านให้รู้ว่า:

• มีสารสำคัญอะไร
• แต่ละสารมีปริมาณเท่าไร
• ใช้กับไก่ช่วงวัยใด
• ให้ทางน้ำ ผสมอาหาร หรือใช้ด้วยวิธีใด
• ต้องใช้ในปริมาณเท่าไร
• ผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าคือใคร
• ข้อมูลฉลากและทะเบียนชัดหรือไม่
• ผลิตเมื่อไร และหมดอายุเมื่อไร

กรมปศุสัตว์จัดอาหารเสริมสำหรับสัตว์เป็นหนึ่งในประเภทอาหารสัตว์ควบคุมเฉพาะ จึงควรตรวจฉลาก เลขทะเบียน ผู้ผลิต และวิธีใช้ของผลิตภัณฑ์ให้ชัดก่อนซื้อ

ถ้าคำโฆษณาชัดกว่าส่วนประกอบและวิธีใช้ ให้กลับไปอ่านฉลากก่อนตัดสินใจ

วิตามินรวมไก่ชน: มีหลายสาร ไม่ได้แปลว่าต้องการทุกสาร

วิตามินรวมไก่ชน มีสารหลายชนิดอยู่ในผลิตภัณฑ์เดียว แต่จำนวนสารที่มากกว่าไม่ได้แปลว่าเหมาะกว่าเสมอไป

ให้ดูว่าไก่ได้รับอะไรอยู่แล้วจากอาหารหลัก และผลิตภัณฑ์ที่จะเพิ่มเข้าไปมีสารชนิดเดียวกันอยู่หรือไม่

คำว่า “รวม” บอกว่ามีหลายสาร แต่ไม่ได้บอกว่าไก่ต้องการเพิ่มทุกสาร

วิตามินบำรุงไก่ชน: คำว่า “บำรุง” ยังบอกไม่พอ

คำว่า วิตามินบำรุงไก่ชน ยังไม่บอกว่าสารสำคัญคืออะไร มีปริมาณเท่าไร หรือเหมาะกับไก่ช่วงวัยไหน

ก่อนเลือก ให้ถามง่าย ๆ 5 ข้อ:

• มีวิตามินหรือแร่ธาตุอะไร
• แต่ละอย่างมีเท่าไร
• ใช้กับไก่ช่วงวัยไหน
• ต้องให้เท่าไร
• ซ้ำกับสิ่งที่ให้อยู่แล้วหรือไม่

รู้แค่คำว่า “บำรุง” ยังมีข้อมูลไม่พอสำหรับเลือก

อาหารเสริมลูกไก่ชน: อย่าเดาปริมาณจากไก่โต

อาหารเสริมลูกไก่ชน ต้องดูช่วงวัยและวิธีใช้ให้ชัด เพราะความต้องการสารอาหารเปลี่ยนไปตามอายุและการเจริญเติบโต

ไม่ควรเอาปริมาณที่ใช้กับไก่โตมาหารครึ่ง หารสาม หรือปรับเองตามขนาดตัว หากฉลากไม่ได้ระบุให้ทำแบบนั้น

ให้ดูว่าผลิตภัณฑ์ใช้กับลูกไก่ได้หรือไม่ ใช้ตั้งแต่อายุเท่าไร และต้องให้ในปริมาณเท่าไร

ตัวเล็กกว่า ไม่ได้แปลว่าเอาปริมาณของไก่โตมาหารเองแล้วจะถูก

ต่างขวด ไม่ได้แปลว่าต่างสาร

ผลิตภัณฑ์สองขวดอาจใช้คนละชื่อ แต่มีวิตามินหรือแร่ธาตุชนิดเดียวกันอยู่ข้างในได้

ตัวอย่างเช่น ขวดหนึ่งเขียนว่า “วิตามินรวม” อีกขวดเขียนว่า “บำรุงร่างกาย” แต่เมื่ออ่านฉลาก อาจพบว่ามีสารบางชนิดเหมือนกัน

ก่อนใช้พร้อมกัน ให้เช็กตามนี้:

1. ดูว่าสารสำคัญในขวดแรกมีอะไร
2. เทียบกับสารในขวดที่สอง
3. ดูว่าสารตัวไหนซ้ำกัน
4. ดูว่าอาหารหลักมีสารเหล่านั้นอยู่แล้วหรือไม่
5. ถ้ายังไม่แน่ใจว่าเหมาะจะใช้ร่วมกันหรือไม่ อย่าเพิ่มผลิตภัณฑ์ซ้อนกันเอง

ต่างยี่ห้อ ต่างชื่อ หรือต่างสีขวด ไม่ได้แปลว่าต่างสาร

วิตามินไก่ชนยี่ห้อไหนดี? เทียบฉลากก่อนเทียบราคา

ถ้าถามว่า วิตามินไก่ชนยี่ห้อไหนดี อย่าเพิ่งเริ่มจากชื่อยี่ห้อ ให้เทียบผลิตภัณฑ์ด้วยเกณฑ์เดียวกัน:

1. มีสารอะไร?
2. มีปริมาณเท่าไร?
3. ใช้กับไก่ช่วงวัยไหน?
4. ใช้เท่าไร?
5. ซ้ำกับของที่ใช้อยู่หรือไม่?
6. ข้อมูลฉลาก ผู้ผลิต และทะเบียนชัดหรือไม่?
7. ยังไม่หมดอายุหรือไม่?

เมื่อข้อมูลเหล่านี้ชัดแล้ว จึงค่อยเปรียบเทียบราคาและความสะดวกในการใช้

ก่อนถามว่ายี่ห้อไหนดี ให้รู้ก่อนว่าข้างในมีอะไร

ไก่ซึม กินน้อย หรือโตช้า อย่าเพิ่งสรุปว่าขาดวิตามิน

อาการซึม กินน้อย อ่อนแรง โตช้า หรือขนผิดปกติ เกิดได้จากหลายสาเหตุ จึงยังบอกไม่ได้จากอาการเหล่านี้เพียงอย่างเดียวว่าไก่ขาดวิตามินชนิดใด

การหาสาเหตุควรดูทั้งอาหาร น้ำ อุณหภูมิ การเลี้ยง และอาการอื่นร่วมกัน

ถ้าไก่มีอาการต่อเนื่อง หรือมีอาการอย่างถ่ายผิดปกติ หายใจผิดปกติ ซึมมาก หรือกินอาหารลดลงชัดเจน ไม่ควรทดลองเติมวิตามินหลายตัวเพื่อเดาสาเหตุ

สามารถดูอาการที่ควรสังเกตเพิ่มเติมได้ที่ อาการโรคไก่ชนที่พบบ่อย

อาการผิดปกติคือเหตุผลให้หาสาเหตุ ไม่ใช่เหตุผลให้เดาว่าขาดวิตามิน

เช็กอาหารเสริม 1 ขวดก่อนใช้

ตอบไม่ได้ข้อไหน ให้หยุดที่ข้อนั้นก่อน

คำถามที่พบบ่อย

อาหารเสริมสำหรับไก่ชนจำเป็นทุกตัวไหม?

ไม่จำเป็นต้องคิดว่าไก่ทุกตัวต้องใช้อาหารเสริมเหมือนกัน ให้ดูอาหารหลัก ช่วงวัย สภาพของไก่ และเหตุผลที่ต้องการเสริมก่อน

วิตามินรวมไก่ชนให้ทุกวันได้ไหม?

ควรใช้ตามปริมาณและความถี่ที่ระบุบนฉลากของผลิตภัณฑ์นั้น เพราะแต่ละสูตรอาจมีส่วนประกอบและความเข้มข้นต่างกัน

ใช้วิตามินหลายยี่ห้อพร้อมกันได้ไหม?

ควรดูส่วนประกอบก่อน เพราะผลิตภัณฑ์ต่างยี่ห้ออาจมีวิตามินหรือแร่ธาตุชนิดเดียวกันซ้ำกัน

อาหารเสริมลูกไก่ชนใช้ของไก่โตได้ไหม?

ไม่ควรปรับปริมาณเอง ให้ตรวจว่าฉลากระบุให้ใช้กับลูกไก่หรือช่วงวัยนั้นหรือไม่ และทำตามวิธีใช้ของผลิตภัณฑ์

ไก่ซึมควรให้วิตามินอะไร?

อาการซึมอย่างเดียวบอกไม่ได้ว่าขาดวิตามินอะไร ให้ดูอาหาร น้ำ สภาพแวดล้อม และอาการอื่นร่วมกันก่อนหาสาเหตุ

วิตามินไก่ชนยี่ห้อไหนดี?

ให้ดูสารสำคัญ ปริมาณ ช่วงวัย วิธีใช้ ข้อมูลบนฉลาก และการซ้ำกับผลิตภัณฑ์อื่นก่อน แล้วจึงใช้ราคาและยี่ห้อเป็นตัวช่วยตัดสิน

ลิงก์เพิ่มเติม

ลิงก์ต่อไปนี้เป็นเว็บไซต์ภายนอก และไม่ได้ใช้ยืนยันข้อมูลเรื่องอาหารเสริมหรือวิตามินในบทความนี้ ควรตรวจชื่อเว็บไซต์ เงื่อนไข และข้อมูลที่หน้าปลายทางขอให้กรอกก่อนใช้งาน

เว็บตรง ปลอดภัย — คำว่า “ปลอดภัย” ในชื่อที่แสดงบนลิงก์ไม่ใช่หลักฐานรับรองว่าเว็บไซต์ปลอดภัย

เว็บพันธมิตร — คำว่า “พันธมิตร” ในชื่อที่แสดงบนลิงก์ไม่ใช่หลักฐานยืนยันความสัมพันธ์ทางธุรกิจหรือการรับรองใด ๆ

ก่อนกรอกชื่อ เบอร์โทร หรือข้อมูลส่วนตัว ควรตรวจให้แน่ใจก่อนว่ากำลังส่งข้อมูลให้เว็บไซต์ใด

สมัครรับข้อมูลข่าวสาร — ชื่อที่แสดงบนลิงก์ไม่ได้ยืนยันว่าหน้าปลายทางเป็นบริการข่าวสารโดยเฉพาะ ควรตรวจชื่อเว็บไซต์ ที่อยู่ของหน้า เงื่อนไข และข้อมูลที่ต้องกรอกก่อนดำเนินการ

สรุป ก่อนถามว่าวิตามินตัวไหนดี ให้ตอบก่อนว่าไก่ต้องเสริมอะไร

อาหารเสริมสำหรับไก่ชน ควรเริ่มจากเหตุผล ไม่ใช่เริ่มจากขวด ยี่ห้อ หรือคำว่า “บำรุง”

ไม่มีเหตุผลชัด = ยังไม่เสริม
ไม่รู้ส่วนประกอบ = ยังไม่เลือก
ไม่รู้ปริมาณหรือช่วงวัย = ไม่เดา
ใช้หลายตัว = เช็กสารซ้ำ
ไก่มีอาการผิดปกติ = หาสาเหตุก่อน

อาหารเสริมที่เหมาะไม่จำเป็นต้องมีสารมากที่สุดหรือแพงที่สุด แต่ต้องตอบให้ได้ว่า เสริมอะไร ให้ใคร และให้เท่าไร

ก่อนถามว่า “วิตามินไก่ชนยี่ห้อไหนดี” ให้ถามก่อนว่า “ไก่ตัวนี้จำเป็นต้องเสริมอะไร”

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

กองควบคุมอาหารและยาสัตว์ กรมปศุสัตว์ — การขอใบอนุญาตผลิต นำเข้า ขาย และขึ้นทะเบียนอาหารสัตว์ควบคุมเฉพาะ ตามพระราชบัญญัติควบคุมคุณภาพอาหารสัตว์ พ.ศ. 2558

สำนักกฎหมาย กรมปศุสัตว์ — ประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เรื่อง กำหนดอาหารสัตว์ควบคุมเฉพาะ พ.ศ. 2558

สำนักกฎหมาย กรมปศุสัตว์ — ประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์การแสดงฉลากและข้อความในฉลากสำหรับอาหารสัตว์ควบคุมเฉพาะ พ.ศ. 2559

MSD Veterinary Manual — Nutritional Requirements of Poultry

MSD Veterinary Manual — Nutritional Deficiencies in Poultry

ข้อมูลในบทความนี้ใช้เพื่อช่วยเลือกและใช้อาหารเสริมอย่างระมัดระวัง ไม่ใช้แทนการหาสาเหตุของอาการผิดปกติในไก่เป็นรายตัว